NEBESKE STOLICE - SRPSKI KROV SVETA

Na Kopaoniku, odmah ispod Pančićevog vrha, nalazi se lokalitet Nebeske stolice na nadmorskoj visini od 1800 m. Na ovom lokalitetu, kome je ime dao vojvoda Živojin Mišić, nalaze se ostaci crkve sv. Prokopija. Crkvište je posvećeno svetom Prokopiju, zaštitniku rudara, jer je ova planina, u antičkim i srednjovekovnim izvorima nazvana Srebrna, bila poznata još tada po rudnom potencijalu.

,,U postojanje crkve na Nebeskim stolicama malo ko je verovao. U postojanje ranohrišćanske bazilike još i manje. A onda jednog dana dok su olujni naleti šibali Kopaonik, u ruševinama starog hrama ispod sloja zemlje, pod metlicom i špahtlom pojavile su se kockice mozaika iz V/VI veka. Srce mi je ubrzano lupalo, suze su mi krenule, a radnici su pitali: Šta se desilo, da li Vam je pozlilo? Na Nebeskim stolicama sam dodirnula nebo i razumela Domentijanove reči o svetlosti koja niotkuda dolazi i nikada ne zalazi“.

Gordana Gavrić

rukovodilac arheoloških istraživanja lokaliteta Nebeske stolice na Kopaoniku

Note: Prema legendi, crkva je davno, u toku jedne noći nestala, kao da je odletela, a na njenom mestu ostali su samo temelji. Talpe od zidova leteće crkve padale su po celoj Toplici, i na tim mestima gde su talpe pale nastajale su nove crkve.

Lokacija

Kopaonik je najveći planinski masiv u Srbiji, dužine 82,7 km (od 42º43'36" do 43º28'01" severne geografske širine) i širine 63,5 km (od 20º37'09" do 21º24'02" istočne geografske dužine). Prostire se između reka Ibra i Sitnice na zapadu i Laba na jugoistoku. Pruža se razgranatim grebenom pravcem od podbrđa iznad Kosovske Mitrovice na severozapadu, preko niza vrhova viših od 1600 metara, do najvišeg dela masiva, Ravnog Kopaonika, oko koga se dižu Suvo Rudište sa Pančićevim vrhom (2017 m), Karaman (1934 m) i Gobelja (1834 m).